آرش
آرَش.(منابع فارسى و عربى: ایرش، ارش و صورت جدیدتر: آرش)، بزرگترین تیرانداز در اساطیر ایرانى، که با پرتاب تیر او در زمان منوچهر *پیشدادى مرز ایران و توران تعیین شد.
لقب آرش در یشتها (یشت ۸، بند ۶، ۳۷) «تیزتیر» و «تیزتیرترینِ ایرانیان» و در یکى از منابع پهلوى (ماه فروردین روز خرداد، بند ۲۲، نک: متون پهلوى، ص ۱۰۶) «شیباگ تیر» است، که این یکى برگردان پهلوى همان صورت اوستایى لقب اوست (همچنین نک: بارتولومه، ستون ۳۴۹؛ یوستى، ص ۸۹-۸۸). نام و لقب او در تاریخ طبرى (ج۱، ص ۴۳۵، ۹۹۲) به صورت «آرشْشِباطیر» و در مجملالتّواریخ والقصص (ص ۹۰) به صورت آرَش شِواتیر آمده که شِباطیر و شواتیر گردانیده ترجمۀ پهلوى صفت xìviwi.iìuدر اوستاست (همچنین نک: نولدکه، ص ۴۴۷-۴۴۶). لقب او در ویس و رامین (فخرالدّین اسعد گرگانى، ص ۲۷۳، بیت ۳۳۰) کمانگیر است.
کهنترین منبعى که به نام آرش و تیر افکندن او اشاره دارد یشتهاى اوستا*ست. در تیشتریشت (همانجا)، تازش ستارۀ تیشتر به سوى دریاى فراخکرت به پروازِ تیرى مانند شده است که آرش از کوه اَیریوخْشَئوثه (محّل آن دانسته نیست) به کوه خْوَنْوَنْت پرتاب کرده است. بنابر این…
متن کامل آرش را اینجا بخوانید.