
کتاب کتابشناسی، زبانها و گویشهای ایرانی نو( جلد اول: منابع فارسی)، تدوین و تألیف مریم رضایی، اثری است که بهتازگی در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی منتشر شده است.
به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ نویسنده در مقدمۀ کتاب به ضرورت حفظ گویشهای ایرانی بهعنوان میراث معنوی ملت ایران اشاره کرده است. در مقدمۀ این کتاب آمده است: «گویشهای ایرانی بخشی از ذخایر فرهنگی ایران هستند و نگهداری از آنها وظیفۀ همۀ کسانی است که به فرهنگ ایرانی دلبستگی دارند. مطالعۀ علمی این گویشها و گردآوری و ردهبندی آنها سرمایهای عظیم در اختیار زبانشناسان و ادیبان قرار میدهد و در حل مسائل زبانی و لغوی سودمند خواهد بود.»
چرا گویشها مهم هستند
فرهنگ عامه، گویشها و لهجهها، نمونههایی از میراث فرهنگی معنوی هستند که با گسترش ارتباطات، تنوع وسایل ارتباط جمعی، رشد شهرنشینی، درگیری در زندگی صنعتیِ ماشینی و مهاجرتهای گسترده، اکنون بیش از هر زمان دیگر در معرض نابودی قرار دارند. با مرگ گویشها، بسیاری از جلوههای فرهنگی مرتبط چون افسانههای عامیانه و ترانههای محلی نیز با همان سرعت به فراموشی سپرده میشوند. در همین جا زنگ خطر برای برخی زبانها به صدا در میآید. بنابراین آشنایی با شیوههای گردآوری گویشهای محلی و نیز مستندسازی علمی و توصیف روشمند آنها از اهمیت ویژهای برخوردار میشود.
همه آنهایی که از گویش گفتند
از فواید مهم مطالعه گویشهای ایران میتوان به شناخت بهتر واژههای شاذ در ادب فارسی یا متون برجای مانده از دیگر زبانهای ایرانی که به فارسی دری نرسیده است؛ شناخت آداب و رسوم و باورها و اوضاع فرهنگی و اجتماعی اقوام ایرانی اشاره کرد. ضرورت توجه به این ویژگیها باعث شده تا از اواخر قرن بیستم توجه پژوهشگران به گویشهای ایرانی جلب شود. از میان دانشمندان اروپایی که بیشترین خدمات را به گویششناسی ایران انجام دادهاند، میتوان از اسکار مان، والنتین ژوکوفسکی، لودویگ گایگر؛ فریدریش کارل آندرئاس و بسیاری دیگر اشاره کرد. از ایران نیز پژوهشگرانی چون: منوچهر ستوده، جمشید سروشیان، محمد مقدم، احسان یارشاطر، منصور اختیار، پرویز ناتل خانلری، بهرام فرهوشی، ایرج افشار ، رضا زمردیان و بسیاری دیگر در این زمینه اهتمام ورزیدهاند.
چاپ نخست کتاب کتابشناسی زبانها و گویشهای ایرانی نو (جلد اول: منابع فارسی)، تدوین و تألیف مریم رضایی، در پانصد نسخه، سال ۱۴۰۴ با قیمت شش میلیون ریال، در انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی به چاپ رسیده است.
علاقهمندان برای تهیۀ این کتاب میتوانند با شمارۀ ۸۸۶۴۲۳۳۹ تماس بگیرند.