تقدیر سازمان ملّی استاندارد ایران از کارگروه فنی زبان و اصطلاحشناسی
در هماندیشی کارگروههای فنی متناظر ایزو، از کارگروه زبان و اصطلاحشناسی (فنی متناظر ۳۷) بهدلیل فعالیت علمی پیوسته و مشارکت در تدوین استانداردهای بینالمللی با اهدای سپاسنامه قدردانی شد. این نشست بهمنظور همافزایی و تبادل تجربههای کارگروههای فنی متناظر ایزو و بررسی روند فعالیت کارگروهها با حضور معاون تدوین و ترویج استاندارد، مدیرکل دفتر مطالعات تطبیقی و مشارکت در تدوین استانداردهای بینالمللی و هیئترئیسههای کارگروههای فنی متناظر منتخب در سازمان ملی استاندارد ایران برگزار شد.
کارگروه فنی ۳۷ یکی از قدیمیترین و مؤثرترین کارگروههای سازمان بینالمللی استاندارد (ایزو) است که در زمینۀ تدوین اصول و روشهای اصطلاحشناسی، مدیریت منابع زبانی و اصطلاحشناختی و همچنین ترجمه و فنّاوریهای وابسته فعالیت میکند. از سال ۱۳۹۸، با انعقاد تفاهمنامهای میان فرهنگستان و سازمان استاندارد، مسئولیت ادارۀ دبیرخانۀ این کارگروه فنی در ایران به فرهنگستان زبان و ادب فارسی واگذار شده است. کارگروه فنی متناظر زبان و اصطلاحشناسی، در طول دورۀ فعالیت خود، همواره با بهرهگیری از نظرات علمی و دقیق پژوهشگران و متخصصان این حوزه در داخل و خارج از فرهنگستان، شرکت در نشستهای مجازی بینالمللی و نیز معرفی کارشناس خبره به ایزو سهم چشمگیری در تدوین استانداردهای بینالمللی حوزۀ یادشده داشته است.
هماکنون ادارۀ دبیرخانۀ کارگروه فنی متناظر ۳۷ در فرهنگستان برعهدۀ شیما شریفی (رئیس)، محمود ظریف (نایبرئیس) و مهدیه قناتآبادی (دبیر) است که سازمان ملی استاندارد ایران با اهدای سپاسنامهها از آنان تقدیر کرد.
تقدیر سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران از کارگروه تخصصی زبان و نویسهگردانی فرهنگستان
در نشستی که به میزبانی ریاست محترم سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران بهمنظور گرامیداشت تلاشهای علمی متخصصان معرفیشدۀ فرهنگستان بابت موفقیت در تغییر عنوان مجموعهاستانداردهای بینالمللی ایزو ۲۳۳ از «نویسهگردانی عربی به لاتینی» به «نویسهگردانی فارسی-عربی به لاتینی» برگزار شد، از معاونت علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی و اعضای کارگروه تخصصی زبان و نویسهگردانی قدردانی شد.
در آیین تقدیر از نقشآفرینان این رویداد ملی-علمی، غلامرضا امیرخانی (ریاست سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران)، سیدمحمود سادات (معاون پژوهش و منابع دیجیتال سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران)، محمد دبیرمقدم (معاونت علمی و پژوهشی فرهنگستان زبان و ادب فارسی)، زهرا ضرغامی (دبیر کارگروه فنی متناظر ۴۶)، مهوش سیفی (کارشناس رسمی بازنشستۀ سازمان ملی استاندارد ایران و مشاور فرهنگستان در امور استانداردها)، مصطفی عاصی (عضو کارگروه تخصصی زبان و نویسهگردانی) و شیما شریفی (رئیس کارگروه فنی متناظر ۳۷ و مسئول بخش استاندارد فرهنگستان زبان و ادب فارسی) سخنرانی کردند.
در سازمان بینالمللی استاندارد (ایزو)، گروه کاری ۳ در کارگروه فنی ۴۶ (ISO/TC 46/ WG 3) مسئولیت تدوین استانداردهای بینالمللی نویسهگردانی زبانهای گوناگون به لاتینی را برعهده دارد و سابقۀ تدوین مجموعهاستانداردهای بینالمللی ۲۳۳ به سال ۱۹۸۴/۱۳۶۳ بازمیگردد. از سال ۱۳۷۸ که امکان تدوین استاندارد بینالمللی نویسهگردانی فراهم شد، پیشنهاد تفکیک استانداردهای زبان فارسی و عربی از یکدیگر مطرح شد زیرا با وجود شباهتهای میان نویسههای فارسی و عربی، این دو زبان اساساً از دو خانواده زبانی متفاوت هستند اما هر بار بررسی این پیشنهاد به زمان بازنگری استاندارد بینالمللی عربی موکول میشد. از سال ۱۳۹۹ و در پی انعقاد تفاهمنامه میان فرهنگستان و سازمان ملی استاندارد ایران، موضوع جداسازی استاندارد زبان فارسی و عربی در دستورکار فرهنگستان قرار گرفت که همزمانی این موضوع با بازنگری استاندارد زبان عربی فرصت مناسبی را فراهم کرد تا هویت زبان فارسی در سطح بینالمللی مجدداً مطرح شود و جایگاه زبان و خط فارسی در استانداردهای بینالمللی تثبیت گردد. ازاینرو، گروه کاری ویژهای از طرفWG 3 تشکیل شد که از ایران نیز کارشناسانی از فرهنگستان زیر نظر معاونت علمی و پژوهشی، جناب آقای دکتر محمد دبیرمقدم، به آن گروه معرفی شدند که بهترتیب الفبا عبارتاند از محمدرضا رضوی، مهوش سیفی، شیما شریفی، مصطفی عاصی، مریم مسگرخوئی و مهنوش نشاط مبینی تهرانی. پس از برگزاری جلسات متعدد داخلی و شرکت در چندین جلسۀ بینالمللی، نمایندگان فرهنگستان با بررسی راهکارهای ممکن و راهنمایی محمد دبیرمقدم با ارائۀ مدارک و مستندات علمی، سرانجام توانستند در نشست سالانۀ کارگروه فنی ۴۶ در اردیبهشت ۱۴۰۴، پس از حدود سی سال انتظار، پیشنهاد خود را مبنیبر جایگزین کردن اصطلاح Perso-Arabic بهجای Arabic در عنوان مجموعهاستانداردهای بینالمللی ۲۳۳ به تصویب برسانند.
گفتنی است مسئولیت ادارۀ دبیرخانۀ کارگروه فنی متناظر ۴۶، با عنوان «اطلاعات و مستندات (دبیزهها)» در ایران برعهدۀ سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران و ادارۀ دبیرخانۀ کارگروه فنی متناظر ۳۷ با عنوان «زبان و اصطلاحشناسی» بهموجب انعقاد تفاهمنامهای میان فرهنگستان و سازمان ملی استاندارد ایران به فرهنگستان زبان و ادب فارسی واگذار شده است؛ براساس این تفاهمنامه علاوهبر موضوع اصطلاحشناسی، مسئولیت و راهبری علمی استانداردهای ملی و بینالمللی حوزۀ زبان و خط فارسی نیز به فرهنگستان سپرده شده است. مجموعهاستانداردهای ایزو ۲۳۳ از استانداردهای منتشرشده در کارگروه فنی ۴۶ است و از آنجا که دربارۀ نویسهگردانی و حوزۀ زبانشناسی است، لازم به برقراری همکاری مشترکی بین دبیرخانههای متناظر ۳۷ و ۴۶ بود.
