
کتاب گنجینۀ گویشهای ایرانی، (استان گیلان ۱)؛ هفت گویش از دامنۀ البرز، تألیف عفت امانی، پژوهشگر ارشد گروه زبانها و گویشهای ایرانی فرهنگستان است. چاپ نخست این اثر سال ۱۴۰۱ منتشر شد و پس از مدت کوتاهی نایاب شد و فرهنگستان تجدید چاپ کتاب را لازم دانست ولی مؤلّف بر آن شد که چاپ دوم را ویراست جدیدی ارائه دهد. به گفتۀ مؤلف در ویراست جدید افزونبر بازنگری در بخش آواشناسی و صرف و نحو و انجامِ برخی ویرایشها دو کار مهم دیگر نیز انجام شده است: نخست افزودن چند متن در قالب شعر و قصّه و خاطره و زبانزد و مَثل؛ دودیگر تغییراتی در شیوۀ واجنویسی که در مقدمۀ کتاب توضیح کاملی دربارۀ این روش و دلیل آن ارائه شده است.
دفترِ پیشِ رو مجموعهای است از گویشهای شرق گیلان از خانوادۀ زبان گیلکی و زبانهای حاشیۀ دریای شمال ایران و دامنههای البرز. در بیشترِ مناطقِ انتخابشدۀ این مجموعه هر دو گونۀ زبان گیلکی یعنی جلگهای و گالشی وجود دارد و ضبط هر دو گونه مدنظر بوده است. این مجموعه نخستین مجموعۀ زبان گیلکی است که در فرهنگستان زبان و ادب فارسی تدوین و چاپ شده است و نیز نخستین اثر دربارۀ زبان گیلکی است که افزون بر داشتن پیکرهای سودمند، ویژگیهای آوایی و دستوری زبان گیلکی را بهصورت علمی توصیف میکند. مؤلف در مقدمۀ اثر اشاراتی به روش انجام پژوهشهای گویشی و سودمندی این پژوهشها، و دلایل زوال گویشهای ایرانی کرده است که برای پژوهشگران این حوزه کارگشاست.
این مجموعه در سه بخش آواشناسی، ساختواژه و نحو، زبان گیلکی شرقی را براساس پیکرۀ گردآوریشده در پژوهش میدانی، بررسی و توصیف میکند.
ویراست دوم گنجینۀ گویشهای ایرانی، (استان گیلان ۱)؛ هفت گویش از دامنۀ البرز زمستان ۱۴۰۳ در ۵۶۸ صفحه و با قیمت ۳۲۰ هزار تومان منتشر شده است.
علاقهمندان میتوانند برای خرید این کتاب با کتابفروشی فرهنگستان (شمارۀ ۸۸۶۴۲۴۹۷ / آقای عفیفی ۰۹۱۲۶۹۴۷۱۴۴) تماس بگیرند.