از تازههای نشر فرهنگستان زبان و ادب فارسی رونمایی شد
در آیینی علمی و فرهنگی، فرهنگستان زبان و ادب فارسی در سی و ششمین نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران از ۱۸ کتاب چاپ نخست خود رونمایی کرد.
به گزارش ستاد خبری نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران، نشست رونمایی از ۱۸ عنوان چاپ نخست فرهنگستان زبان و ادب فارسی از کتابهایی همچون «دیوان رفیعالدین مسعود لنبانی»، «دیوان رفیعالدین عبدالعزیز لنبانی» «سیر مرثیهسرایی در ایران؛ از رودکی تا بهار»، «مبانی ادبیات پایداری»، «بستان العارفین و تحفه المریدین» و آثاری مرجع همچون «کارنامۀ ۳۰ ساله واژهگزینی فرهنگستان و ذیل دانشنامۀ زبان و ادب فارسی» با حضور غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و جسن انوری، محمود عابدی، نصرالله امامی، مسعود جعفری جزی، محمدرضا ترکی ، اعضای پیوستۀ فرهنگستان، علاءالدین طباطبایی، عضو وابستۀ فرهنگستان و جمعی از علاقهمندان برگزار شد.
حداد عادل در تبیین جایگاه مهم فرهنگستان زبان و ادب فارسی در منظومه فرهنگی کشور، اظهار کرد: فرهنگستان در راستای مأموریت خود برای پاسداشت زبان فارسی، با رویکردی علمی و منظم فعالیت میکند و هیچ کتابی بدون بررسی کارشناسانه و دقیق منتشر نمیشود.
وی افزود: شورای نشر فرهنگستان متشکل از استادان برجستۀ کشور، بر تمامی مراحل تولید و انتشار نظارت دارد و صدور مجوز چاپ برای هر اثر، منوط به تأیید این شورا است.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به محورهای اصلی فعالیتهای انتشاراتی این نهاد، گفت: زبان ملی نباید قربانی سلایق شخصی و نهادهای مختلف شود، واحد واژهگزینی فرهنگستان با هدف مقابله با آشفتگی زبانی و تهاجم واژگانی، مسئولیت این عرصه را با جدیت دنبال میکند.
وی با اشاره به طرحهایی مانند دانشنامۀ زبان و ادب فارسی و فرهنگ جامع زبان فارسی که دههها زمان برای تکمیل آنها نیاز است، گفت: اجرای چنین طرحهای بلندمدتی با هدف اعتلای زبان فارسی پیگیری میشود.
حداد عادل با تأکید بر صیانت از میراث مکتوب کهن، گفت: فرهنگستان علاقهمند است متونی از سدههای گذشته را، بهویژه تا سده ششم و هفتم، که هنوز منتشر نشدهاند، تصحیح و منتشر کند.
حداد عادل با اشاره به فعالیت گروه زبانها و گویشهای ایرانی در فرهنگستان و چاپ دهها اثر در حوزۀ گویشهای ایرانی گفت: این اقدام، در راستای تقویت انسجام ملی و پاسداشت تنوع زبانی کشور انجام میشود.
وی افزود: از تألیف منابع آموزشی در موضوعاتی مانند ادبیات پایداری، ادبیات تطبیقی و ادبیات انقلاب اسلامی بهعنوان نمونهای از اقدامات تحولگرایانه فرهنگستان نام برد.
حداد عادل در بخش پایانی سخنان خود با انتقاد از بیمهریها نسبت به فرهنگستان در نمایشگاه کتاب تهران اظهار کرد: عجیب است نهادی که مرجع اصلی زبان فارسی در کشور است، با وجود خدمات گسترده، یکی از کوچکترین غرفهها را در این رویداد فرهنگی دارد. این نوع برخورد با نهادهای علمی و ملی، جای تأمل دارد.
وی ضمن تقدیر از فعالان حوزۀ نشر و پژوهش، بر ادامۀ مسیر هدفمند، علمی و متعهدانۀ فرهنگستان در دفاع از زبان فارسی تأکید کرد.
نسرین پرویزی، معاون گروه واژهگزینی، در سخنرانی خود به مرور سی سال فعالیت گروه واژهگزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی پرداخت و گفت: این گروه از اسفند ۱۳۷۳ فعالیت خود را آغاز کرده و تاکنون ۲۰ دفتر از «واژههای مصوب» را منتشر کرده است که شامل بیش از ۶۵ هزار واژه است. همچنین بیش از سه هزار واژۀ دیگر نیز تصویب شده که هنوز منتشر نشدهاند.
او از تشکیل حدود ۱۲۰ کارگروه تخصصی خبر داد که برخی فعالاند و برخی کار آنها پایان یافته یا متوقف شده است. بیش از ۵۰۰ متخصص از رشتههای مختلف در این کارگروهها مشارکت داشتهاند. با وجود کاهش بودجه و محدود شدن جلسات، سالانه حدود دو هزار واژه تصویب میشود.
در این مراسم، محمود عابدی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، از دو اثر جدید خود ازجمله دیوان رفیعالدین مسعود لنبانی و رفیعالدین عبدالعزیز لنبانی سخن گفت. وی در ابتدای سخنان خود، غزلی از حافظ خواند و گفت: حداقل دو غزل از حافظ برگرفته از اشعار رفیعالدین لنبانی است و این نشان میدهد که در قرن هشتم، اشعار لنبانی مورد توجه و مطالعه بوده است.
در بخش دیگری از نشست، دکتر نصرالله امامی، عضو پیوستۀ فرهنگستان، دربارۀ کتاب خود با عنوان «سیر مرثیهسرایی در ایران؛ از رودکی تا بهار» سخن گفت. او ادبیات غنایی را کلانترین گونۀ ادب فارسی دانست که ۷۰ درصد میراث ادبی فارسی را دربرمیگیرد و مرثیه یکی زیرگونههای آن است. به گفته وی، مرثیه و حبسیه دارای بیشترین بار عاطفی در میان گونههای شعر غنایی هستند. او افزود: مرثیه صرفاً به بیان اندوه محدود نیست، بلکه پیوندی میان عاطفۀ فردی و جمعی دارد.
در ادامه نشست، از کتاب مبانی ادبیات پایداری رونمایی شد که در گروه ادبیات انقلاب اسلامی فرهنگستان و زیرنظر محمدرضا ترکی تألیف شده است. این کتاب، در پاسخ به خلأ موجود در حوزۀ آموزش ادبیات پایداری نگاشته شده و شامل مجموعهای از مقالات تخصصی است. دکتر ترکی بیان کرد: ادبیات پایداری یک گرایش شناختهشده است، اما تاکنون کتاب جامعی دربارۀ آن تألیف نشده بود. به همین دلیل مجموعهای از مقالات در این زمینه جمعآوری و در قالب یک درسنامه تدوین شد.
تهمینه عطایی کچوئی، عضو هیت علمی فرهنگستان، کتاب «بستان العارفین و تحفه المریدین» تألیف فقیه ابونصر احمد بن خیر را معرفی کرد که که بهتازگی به تصحیح وی در انتشارات فرهنگستان منتشر شده است و شامل حدود ۳۰۰ حکایت صوفیانه است. وی گفت: این کتاب بهدلیل پیوند با زندگی روزمرۀ صوفیان عام و مردم، از منظر آداب و رسوم و زبان، اهمیت ویژهای دارد.
وی در اهمیت کتاب بستان العارفین گفت، مأخذ بیش از یکصد حکایت از تذکره الاولیاء عطار نیشابوری کتاب بستان العارفین است و نشان میدهد اثر محمد بن احمد بن ابی جعفر طبسی مورد اعتماد و مراجعۀ اهل تصوف و نویسندگان بوده است.