بزرگداشت دکتر محمدرضا نصیری در دانشگاه پنجاب لاهور
دوشنبه، بیست و هشتم آبانماه ۱۳۹۷، مراسم تکریم و تجلیل جناب آقای دکتر محمدرضا نصیری، استاد دانشگاه پیام نور و عضو وابستۀ فرهنگستان و مدیر گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبهقاره، به پاس اهتمام ایشان در تحکیم روابط بین ایران و کشورهای حوزۀ شبهقاره و نیز شناساندن آثار و تصحیح متون تاریخی این منطقه، در دانشکدۀ خاورشناسی دانشگاه پنجاب لاهور در کشور پاکستان برگزار شد.
در این مراسم که با حضور دکتر محمدرضا زمانی (رئیس دانشگاه پیام نور)، دکتر محمدرضا نصیری (عضو وابسته و دبیر فرهنگستان و مدیر گروه شبهقاره) و پروفسور دکتر سلیم مظهر (مدیر گروه ادبیات فارسی و رئیس دانشکدۀ خاورشناسی دانشگاه پنجاب)، پروفسور محمد اقبال شاهد (رئیس کرسی زبان و استاد ادبیات فارسی دانشگاه جی. سی لاهور)، پروفسور دکتر اکرام اکرمشاه (از استادان پیشکسوت زبان و ادبیات فارسی)، و جمعی دیگر از استادان دانشگاه لاهور در سالن اجتماعات آن دانشگاه برگزار شد، پس از سخنرانی دکتر سلیم مظهر، دکتر اقبال شاهد، دکتر محمدرضا زمانی و دکتر اکرمشاه و برخی دیگر استادان و نیز تجلیل از مقام علمی و فرهنگی دکتر محمدرضا نصیری، کتابهای تاریخ فرشته (مجموعهای چهارجلدی در تاریخ هند) و کتاب تاریخ و جغرافیای پنجاب که هردو به همت دکتر محمدرضا نصیری تصحیح شده است، رونمایی شدند و پس از آن لوح دانشگاه پنجاب، سپاسنامه و نیز مدال (نشان) طلایی دانشگاه پنجاب به دکتر نصیری اهدا گشت. این مدال برای نخستین بار است که به فردی خارجی تعلق می گیرد. متن پیام سپاسنامۀ دانشگاه پنجاب بدین قرار است:
استاد دکتر محمدرضا نصیری، دبیر محترم فرهنگستان زبان و ادب فارسی ایران و استاد دانشگاه پیام نور ایران، یک شخصیت برجستۀ علمی و پژوهشی ایران، کشور عزیز، برادر و همسایۀ ما پاکستانیان است. او در گسترش و اعتلای زبان، ادب و فرهنگ فارسی که ابزار صیقلگری اخلاق نوع بشر و سرچشمۀ رشد دانش و معرفت است، بسیار خدمت کرده و در حال حاضر نیز خودش را وقف همین رسالت درخشان کرده است. تلاشهای خستگیناپذیرش در تألیف، چاپ و نشر دانشنامۀ شبهقاره شایستۀ ستایش فراوان است. او در واقع با انجام این امر خطیر، تاریخِ در حالِ فراموشیِ مشرقزمین، بهویژه آسیای جنوبی را احیا کرده است. کار تصحیح متون فارسی این استاد بزرگ مانند تاریخ فرشته (در چهار جلد)، تاریخ فیروزشاهی، تاریخ و جغرافیای پنجاب و جز آن، از نظر تصحیح متون، مقدمه، تعلیقات و توضیحاتنویسی بر آن، جایگاهی نمونه برای تصحیحکنندگان متون کلاسیک قدیم فارسی و پژوهشگران روزگارهای بعدی دارد. سخن کوتاه که او در حال حاضر یکی از شبهقارهشناسان بزرگ در ایران است که این موضوع را بهعنوان یک نهضت پیش گرفته و در شناسایی آن سنگتمام میگذارد.
استاد دکتر نصیری در بنیانگذاری و استحکام روابط علمی، ادبی و فرهنگی جامعۀ دانشگاهی ایران و پاکستان نقش بسیار مهم و ستودنی ایفا کرده و میکند. در شخصیت او نسبت به فرهنگیان و دانشگاهیان پاکستان یک انس و الفت عمیقی رسوخ یافته که منحصر به خود اوست. دانشگاه پنجاب لاهور که یکی از قدیمیترین و بزرگترین مراکز آموزش عالی در منطقۀ آسیای جنوبی است و همزمان با تأسیس آموزش و پژوهش زبانها و ادب مشرقزمین، بهویژه زبان و ادب فارسی را در دانشکدۀ خاورشناسی به عهده دارد، به اعتراف و قدردانی حُسن خدمات آن استاد ارجمند و فرهیخته «نشان دانشگاه پنجاب» (مدال طلا) به ایشان تقدیم میکند.
طول عمر و توفیق روزافزون استاد دکتر محمدرضا نصیری را برای ادامۀ این رسالت خطیر از خدای متعال خواهانیم.
پروفسور دکتر نیاز احمد اختر
رئیس دانشگاه پنجاب
در این مراسم همچنین پیام تقدیر جناب آقای دکتر غلامعلی حداد عادل (رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی)، به پاس خدمات علمی و فرهنگی دکتر نصیری و نیز متن لوح تقدیر جناب آقای دکتر حسن بلخاری (رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی) و متن لوح تقدیر جناب آقای دکتر کریم نجفی برزگر (دبیر کل شبکۀ دانشگاههای مجازی جهان اسلام)، که به نشانۀ تلاش بیوقفۀ دکتر نصیری در امر تحقیق و تصحیح متون تاریخی (بهویژه متون مربوط به شبهقاره) به ایشان اهدا شده بود، قرائت گردید. متن این سه پیام در ذیل خواهد آمد:
بسم الله الرحمن الرحیم
اطلاع یافتم که دانشگاه پنجاب کشور برادر و همسایه ما، پاکستان، به لطف استاد ارجمند جناب آقای دکتر سلیم مظهر تصمیم گرفته است از استاد محترم، جناب آقای دکتر محمدرضا نصیری، دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی و عضو وابستۀ این فرهنگستان، قدردانی کند. دکتر نصیری سالهاست که با تصحیح انواع کتابهای متعلق به میراث فارسی شبهقاره و نیز با مدیریت گروه علمی تألیف دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در شبهقاره، تلاش کردهاند تا اسناد روابط فرهنگی و ادبی ایران و کشورهای شبه قاره را مدون و منتشر کنند. عشق و علاقۀ ایشان به مردم شبهقاره و فرهنگ دیروز و امروز آنان ستودنی است و حاصل کار ایشان سودمند است و در تحکیم پیوندهای فرهنگی ملتهای این منطقه با ایران تأثیری انکارناپذیر دارد.
اینجانب خوشوقتی خود را از اقدام حقشناسانۀ دانشگاه پنجاب اعلام میکنم و برای آن دانشگاه که از دیرباز چراغ زبان و ادبیات فارسی در پاکستان را روشن نگاه داشته است آرزوی سربلندی و توفیق میکنم. این همان چراغی است که اقبال لاهوری دربارۀ آن خطاب به جوانان عجم گفته است:
چراغ خویش برافروختم که دست کلیم
در این زمانه نهان زیر آستین کردند
برای استاد محترم آقای دکتر نصیری هم آرزوی دوام سلامت و توفیق میکنم تا بتوانند به خدمات سودمند خود در معرفی میراث گرانقدر ادبی و فرهنگی فارسیزبانان هند به ملتهای شبهقاره و ملت ایران ادامه دهند.
غلامعلی حداد حادل
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی
*
بسمهتعالی
استاد ارجمند جناب آقای دکتر محمدرضا نصیری
بیتردید فرهنگ غنی ایران اسلامی برآمده از کوششهای فرهیختگانی است که عمر خود را صرف بالندگی و توسعۀ آن کردهاند؛ ازاینرو، تلاشهای مجدّانه و ارزندۀ حضرتعالی در عرصۀ متنپژوهی و همت والایتان در راه حفظ و نشر تاریخ فرهنگ ایران اسلامی و تقویت و گسترش روابط دیرینۀ فرهنگی ایران و هند، شایستۀ قدردانی است.
اینجانب، ضمن ارج نهادن به اهتمام جنابعالی در حوزۀ نشر فرهنگ دو کشور و تصحیح و چاپ آثار ماندگار و فاخری چون تاریخ فرشته که نشان از روابط فرهنگی فیمابین و تأثیر زبان و ادب فارسی در شبهقاره هند دارد، لوح تقدیر انجمن را بهعنوان نمادی از تحسین و تمجید به شما مصحح توانا تقدیم داشته و از حضرت سبحان توفیق حضرتعالی را در تمامی مراحل زندگی مسئلت دارم.
حسن بلخاری قهی
استاد دانشگاه تهران و رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
*
به نام خداوند جان آفرین
حکیم سخن بر زبان آفرین
زبان شیرین و ادب شیوای فارسی گنجینهای است گرانسنگ، به یادگار مانده از سخنوران و ادیبان ایرانی و دیگر فرزانگان فارسیزبان، که بیش از هزار سال است جانهای تشنۀ معانی عمیق انسانی و روحهای شیفتۀ معارف عالی اسلامی را در جایجای جهان، از آبشخور زلال خود سیراب میسازد و در سایهسار بلند و برنامههای خود میپرورد.
در برآمدن و بالیدن این زبان سخته و ادب سترگ، چه رنجها بردهاند و جانها فرسودهاند تا این زبان و ادب بر دوام و استوار بپاید و نهتنها جانمایۀ حیات و هویت ایرانی، که روشنیبخش دل و دیدۀ دوستداران فرهنگ و فضیلت و فرزانگی در عصرها و نسلهای متمادی باشد.
آنان که گوهر تابان اندیشه و درّ درخشان احساس یعنی که همۀ هستی خود را بذل این راه کردهاند شایستۀ هرگونه ارج و احتراماند.
استاد گرانقدر و پژوهشگر خستگی ناپذیر و هندشناس برجسته، جناب آقای دکتر محمدرضا نصیری، استاد دانشگاه پیام نور و دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، این لوح به نشانۀ سپاسگزاری از خدمات گرانقدر شما در پاسداری و گسترش زبان و ادب فارسی و نشر آثار ارزشمند تاریخی و ادبی، بهویژه تصحیح «تاریخ فرشته» و احیاء روابط فرهنگی ایران و شبهقارۀ هند و پاکستان، به جنابعالی اهداء میشود.
توفیقتان در این راه افزون باد.
دکتر کریم نجفی برزگر
دبیرکل شبکۀ دانشگاههای مجازی جهان اسلام
*
بازدید از دانشکدۀ خاورشناسی، خانۀ ایرانشناسی و مرکز تحقیقات زبان فارسی در لاهور، سخنرانی دربارۀ آرا و افکار علامه اقبال لاهوری در دانشگاه علامه اقبال لاهوری در اسلامآباد و بازدید از مرکز تحقیقات زبان فارسی ایران و پاکستان و دانشگاه باز (آموزش از راه دور) اسلامآباد از جمله برنامههای دکتر محمدرضا نصیری در طول این سفر بود.